چەكدارانی داعش
داعش لەسەنتەری شاری موسڵ جموجۆڵو ژمارەی مەفرەزەكانی كەمدەكاتەوە، جێگۆڕكێش بەفەرمانگەو كۆبوونەوەی چەكدارەكانی دەكات لەناو بازاڕو شوێنە گشتییەكان، ئەوەش بەهۆی ئەو فشارانەی كە لەئێستادا خراوەتەسەریانو بەهۆیەوە بەشێك لەخەڵك ریشیان دەتاشن كەپێشتر قەدەغەبوو، ئەوەش بەوتەی سێ كەس كە لەناو موسڵ دادەنیشنو بەهەستارییەوە قسەیان كرد.
ئەو گۆڕانگارییانەی داعشو لاوازبوونی كۆنترۆڵی لەناو موسڵ، بەهۆی ئەو فشارانەوەیە كە لەسەر ئەو رێكخراوە دروستبووە، كە هاوكاتە لەگەڵ چڕكردنەوەی هەوڵەكانی هاوپەیمانان، هێزە عیراقییەكانو پێشمەرگە بۆ كۆنترۆڵكردنەوەی ئەو پارێزگایە كە لەحوزەیرانی 2014ەوە كەوتووەتە دەست داعش.
لەگەڵ چڕكردنەوەی هەوڵەكانیان، فڕۆكە جەنگییەكانی هاوپەیمانان بەبەردەوامی بنكەو بارەگاكانی چەكدارانی داعش لەسەنتەری موسڵ دەكەنە ئامانج، ئەوەش بەوتەی خەڵكی موسڵ بووەتە فشار لەسەر ئەو رێكخراوە.
مەحمود ریاشی، ناوێكی خوازراوی دانیشتووی پارێزگای موسڵەو دوای دوو رۆژ ئینجا ئامادەیی تێدابوو لەڕێی تەلەفونەوە قسەبكات، دەڵێت ئەو فشارانە بەئاشكرا بەسەر چەكدارانی ئەو رێكخراوەوە دیارە “ژمارەی مەفرەزەكانیان لەناو بازاڕ وەكو پێشوو نییە، جاران زۆرتر بوو ئێستا كەمە… لەگەڵ ئەوەشدا ئەوپەڕی 15 بۆ 20 خولەك رادەوەستن”.
ترسی سەرەكی داعش لەناو سەنتەری موسڵ بۆردومانی فڕۆكە جەنگییەكانی هاوپەیمانانە، كە لەماوەكانی رابردوودا زیانی زۆری پێگەیاندوون.
رۆژانی شەممەو یەكشەممەی رابردوو هاوپەیمانان كۆبوونەوەیەكی فراوانی ئەو رێكخراوەیان كردەئامانج لەنێو كۆشكەكانی سەدام حسێن كەدەكەوێتە گەڕەكی جامعە -باڵی چەپی ناوەندی سەنتەری موسڵ-و چەند بارەگایەكی سەربازی گرنگی ئەو رێكخراوەی لێیە.
ریاشی لەبەر دروستبوومی مەترسی لەسەر ژیانی، بەهەستیارییەوە وتی كە چەكدارانی داعش كاتێك دێنە ناو بازاڕەوە هەوڵدەدەن، قەرەباڵغی زۆر دروستبكەن، تا فڕۆكەكانی هاوپەیمانان لەبەر خەڵكی مەدەنی بۆردومانیان نەكەن، “بەردەوامیش شوێنی مەفرەزەكانو بازگە گەڕۆكەكانیان دەگۆڕن، بۆ ئەوەی زانیاری لەسەر شوێنەكانیان بەهاوڵاتیان نەدرێت”.
ئەوەش بەبەراورد بەدوو ساڵی رابردوو تەواو جیاوازە، ریاشی دەڵێت پێشتر چەكدارانی داعش بەفروانی لەبازگەكاندا دەبینرانو لەناو بازاڕو شوێنە گشتییەكانیش كۆدەبوونەوە.
دادگای شەرعی داعشو فەرمانگەی سزای دارایی، دووان لەو شوێنە گرنگانەی ئەو رێكخراوەن كە زوو زوو لەگەڕەكێكەوە بۆ گەڕەكێكی تر دەگوازرێنەوە، بەڵام ریاشی دەڵێت هۆكارەكەی نازانێت.
ئەو لاوازییەی داعش لەكۆنترۆڵی لەناو موسڵ، پێچەوانەوەی ئەو گرتە ڤیدۆییانەیەتی كەتیایدا رێكخراوەكە خۆی بەبەهێز نیشاندەداتو بەتۆمەتی جۆراوجۆر خەڵك سەردەبڕێتو چالاكییەكانیان بڵاودەكاتەوە، لەكاتێكدایە سەرچاوەكانی خەندان دەڵێن لەدووەم گەورەترین پارێزگای موسڵ جێگەی بەرەو لەقبوون دەچێت.
پاشەكشێی فراوانی ئەو رێكخراوە لەعیراق لەكۆتایی ساڵی رابردووەوە تائێستا، جۆرێكی ترە لەفشار بۆ سەر ئەو چەكدارانەی كە لەموسڵ پەیوەندییان بەو رێكخراوەوە كردووە، لەوانە تێكشكانیان لەشەنگال، فەلوجەو ناوچەیەكی فراوان لەسنووری موسڵ.
ئەحمەد زەیدی، ناوێكی تری خوازراوی خەڵكی موسڵەو مانگێكە ئەو شارەی ژێر دەسەڵاتی داعش-ی جێهێشتووە، وتی كاتێك لەوێ بووە هەستی بەكەمبوونەوەی لایەنگرانی ئەو رێكخراوە لەموسڵ كردووە، بەڵام “كەمبوونەوەكە زۆر نییە… هەندێكیان دەیانەوێت خۆیان لەو رێكخراوە بدەزنەوەو هەڵبێن”.
لەسەرەتای گرتنی موسڵ تائێستاش بەبەردەوامی دانیشتووانی موسڵو ناوچەكانی بەرەو ناوچە ئارامەكانی ژێر كۆنترۆڵی پێشمەرگەو هێزە ئەمنییەكانی تر كۆچدەكەن، بەڵام دەزگا ئەمنییەكان لێكۆڵینەوەیان لەگەڵ دەكەن بۆ زانینی رابردووی ئەو خێزانە لەگەڵ داعش.
بەگشتی خەڵكی موسڵ دوای دوو ساڵ، چاوەڕوانی شەڕی یەكلاییكەرەوە دەكەن بۆ دەرپەڕاندنی ئەو رێكخراوە، بارودۆخیان باش نییە، بەهۆی نەبوونی درەفەتی كارو قورسی پەیداكردنی بژێوی ژیان، بەشێك لەخێزانەكان ماڵەكانیان هەرزانفرۆش دەكەن.
زەیدی وتی “ئەوەی لەئێستادا لەموسڵ كاری هەیەو قازانج دەكات تەنها دوكانی سەوزەو میوەیە، چونكە خەڵك رۆژانە ناچارە سەوزە بكڕێت… خەڵك هەیە ئاژەڵدارە لەدەوروبەری موسڵو ئاژەڵێكی بە 25 هەزار دینار فرۆشتووە چونكە پێویستی بەپارەیە”.
هێزەكانی هاوپەیمانان، بەردەوامن لەدەستنیشانكردنی ئەو هێزانەی بەشداری شەڕی گرتنەوەی موسڵ دەكەنو نزیكبوونەوەی وادەی كۆتایی شەڕەكەش بووەتە فشاری زیاتر بۆ سەر چەكدارانی داعش، ئەوەش بۆ خەڵكی قەزاكە جێی ئومێدە.
مەحمود خەلیل، ناوی خوازراوی هاوڵاتییەكی تری موسڵە بەخەندان-ی وت “تەنانەت بیستوومانە هەندێك لەخەڵك بەتایبەت لەدەوروبەری موسڵ ریشیان دەتاشنو جلوبەرگەكانیان دەگۆڕن”، ئەوەش لەكاتێكدایە پێشتر خەڵكی ژێر دەسەڵاتی ئەو گروپە لەسەر ریشو جلوبەرگ سزادەدران.
هاوكات سەرچاوەیەكی تر لەڕێی ئینتەرنێتەوە وتی “لەناو موسڵیش خەڵك هەیە، ریشی دەتاشێت”.
لەماوەكانی رابردوودا چەند جارێك داعش بەتۆمەتی “سیخوڕیكردن بۆ پێشمەرگەو هێزەكانی هاوپەیمانان”، خەڵكی موسڵی دەكوشتو سەردەبڕییو دواتر گرتەی ڤیدیۆیی بڵاودەكردنەوە، ئەمەش هەر هاوكاتە لەگەڵ ئەو فشارانەی لەسەر ئەو رێكخراوە دروستبووە.
مەحمود وتی كە خەڵك زۆر باسی ئازادكردنەوەی فەلوجەو شەڕی شەرگات دەكاتو پێشڕەوی هێزە ئەمنییەكان دەكات لەدژی داعش، بەڵام ئەوانە هەمووی نهێنییەو دركاندنی بەئاشكرا سزاكەی كوشتنە.
ئەوەش لەكاتێكدایە هێشتا تەواوی ئەو هێزانە یەكلایینەكراونەتەوە، كە بەشداری گرتنەوەی موسڵ دەكەن، بەڵام سوپای عیراقو حەشدی سونیو پێشمەرگە ئەو هێزانەن كە جێی باوەڕی هێزەكانی هاوپەیمانانن بۆ ئازادكرنەوی موسڵ.
مانگی رابردوو سوپای عیراق ئازادكردنەوەی فەلوجەی راگەیاند، ئەوەش سەركەوتنێكی گەورەبوو بۆ هێزە عیراقییەكان بەهۆی نزیكی قەزاكە لەبەغدا، هەروەها شكستێكی كەمەرشكێن بوو بۆ داعش، كە بەمۆڵگەی دووەمی ئەو رێكخراوە لەعیراق دادەنرا دوای موسڵ.
ئەم راپۆرتە لەسایتی خەندان وەرگیراوە
درێژهی بابهت
تعليقات
إرسال تعليق